Home / Genel / Haksız Fiil Zamanaşımı Kaç Yıldır?

Haksız Fiil Zamanaşımı Kaç Yıldır?

Haksız fiil zamanaşımı, haksız fiil sonucu ortaya çıkan zararın telafisi için dava kazanmaya engel teşkil edecek bir durumdur. Zamanaşımı süresi geçirildikten sonra, karşı taraf defi kullanarak alacağınızdan mahrum kalmanıza neden olur. Bu sebeple konu kritik öneme sahiptir.

zamanasimi

Haksız Fiil Zamanaşımı Süresinin Belirlenmesi

Haksız Fiil kavramı dayanağını Borçlar Kanun’undan (Kanun) almaktadır. Kanun’un 49. maddesinde:

Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

şeklinde tanımlanmıştır.
 Haksız fiilde zamanaşımı hususu ise Kanun’un 72. Maddesinde:

Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır. Haksız fiil dolayısıyla zarar gören bakımından bir borç doğmuşsa zarar gören, haksız fiilden doğan tazminat istemi zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcu ifadan kaçınabilir.

şeklinde ifade edilmiştir.

Şu halde haksız fiil zamanaşımı konusunda 3 farklı sürenin ifade edildiğini görüyoruz.

  1. Zararın öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl
  2. Herhalde zararın meydana gelmesine sebep olan fiilin işlemesinden itibaren 10 yıl
  3. Son olarak, ceza kanunu şayet daha uzun bir süre öngörür ise, bu öngörülen süre uygulanacaktır.

Yani zararın öğrenilmesinin ardından 2 yıl sonunda zamanaşımı meydana gelecektir. Veyahut zararı öğrenemesek dahi, 10 yılın ardından yine zamanaşımı meydana gelecektir. Bir de ayrıksı olarak, şayet haksız fiilden meydana gelen durum bir suç teşkil ediyor ise ve bu suça karşı ceza zamanaşımı daha uzun süreye tabii ise bu süre uygulanacaktır. Demek oluyor ki olağan zamanaşımı 2 yıl, tüm normal durumlarda 10 yıl, ayrıksı durumlarda ise 10 yıldan fazla olmaktadır.

Ceza Kanun’unda Zamanaşımı Nasıl Oluyor?

Örneğin 2005 tarihli Türk Ceza Kanun‘nun 66/d fıkrasında: ‘Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda onbeş yıl‘ sonunda kamu davasının düşeceği belirtilmiştir. Yani burada 15 yıllık bir ceza zamanaşımı öngörülmüştür. Şu durumda haksız fiil zamanaşımının 3. basamağında bahsettiğimize örnek teşkil edecek bir durumdan bahsedebiliriz. Normalde 10 yıl olmasına karşılık, burada 15 yıllık bir zamanaşımı ile karşı karşıya geliyoruz. Kanun’da; Ceza Kanun’u daha uzun süre öngörür ise o uygulanacak dediğine göre, 15 yıllık süre uygulanacaktır.

Örneğin trafik kazasında adam öldürme durumunda muhtemelen 5-20 yıl arası hapis cezası ile karşı karşıya kalınır. Şu durumda zamanaşımı süresi 15 yıl olarak belirlenecektir.

Belirtmek gerekir ki, Ceza Kanunun’da öngörülen sürenin Kanun’da öngörülen süreden daha az olması durumunda, yine Kanun’ki süreler uygulanacaktır. Örneğin Ceza Kanun’u 5 yıllık bir zamanaşımı öngörse dahi, haksız fiilden doğan alacak Kanun’daki 2-10 yıl sürelerine tabii olacaktır. Zira Kanun’da açık bir şekilde ‘daha uzun olması halinde’ ibaresini kullanmaktadır.

Sürenin somut olay bakımından doğru tespit edilmesi büyük önem taşımaktadır. Zira gün farkı ile dahi hak aramaktan mahrum kalınabileceği unutulmamalıdır.

 

Hakkında admin

İlgini Çekebilir

İşe Gelmeme Tutanağı Nedir? Nasıl Düzenlenir? (Örnek Tutanak)

İşe gelmeme tutanağı, işveren tarafından tek taraflı olarak düzenlenen bir belgedir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir